Kosztorysant budowlany

Umysł analityczny, wyobraźnia przestrzenna, precyzja i dbałość o szczegóły – te cechy idealnie wpisują się w zawód kosztorysanta budowlanego. To praca dla inżynierów, którzy nie widzą się w roli zarządzających ludźmi na placu budowy. Daje jednocześnie ogromną satysfakcję, ponieważ pozwala urzeczywistniać ciekawe projekty dzięki pracy z najnowszymi technologiami cyfrowymi.

Zawód kosztorysanta został wpisany do klasyfikacji zawodów i specjalności w 2002 roku. Od tego czasu zapotrzebowanie na kosztorysantów na rynku pracy nie słabnie, a branża budowlana docenia osoby z doświadczeniem, więc jest to też praca na lata. Warunkiem sukcesu jest jednak podnoszenie kwalifikacji i obserwacja rynku, a także umiejętność przewidywania trendów w branży budowlanej.

Na czym polega praca kosztorysanta budowlanego?

Kosztorysant budowlany na podstawie projektu, stworzonego przez architekta, „buduje” wirtualny obiekt przestrzenny. Jego zadaniem jest wycenić każdy element, przewidzieć potencjalne trudności i zaplanować wydatki tak, by firma budowlana zarabiała, a nie musiała dopłacać do projektu. Kosztorysant budowlany musi orientować się w kosztach nawet takich drobnostek, jak montaż gniazdka elektrycznego czy włączników światła.

Kluczowe zadania kosztorysanta:

• analiza dokumentacji – przeczytanie założeń i planów budowlanych oraz zapoznanie się z STWiORB (Specyfikacja Techniczna Wykonania i Odbioru Robót Budowlanych),

• sporządzanie przedmiarów robót – obliczenie zapotrzebowania na materiały, sprzęt itd.,

• wycena – dobieranie cen materiałów, sprzętu i robocizny,

• ofertowanie – wysyłanie zapytań do dostawców i podwykonawców (np. firm od wind czy klimatyzacji) i negocjowanie cen,

• aktualizacja cen z uwzględnieniem inflacji i zmian kosztów na rynku.

Rodzaje kosztorysów

W swojej pracy kosztorysant ma do czynienia z czterema rodzajami kosztorysów budowlanych – inwestorskim, ofertowym, zamiennym oraz powykonawczym.

• kosztorys inwestorski zakłada, ile pieniędzy trzeba przeznaczyć na dany projekt,

• kosztorys ofertowy najczęściej tworzony jest pod kątem przetargów; zadaniem kosztorysanta jest oszacowanie jak najniższej kwoty budowy przy założeniu planowanego zarobku firmy,

• kosztorys zamienny powstaje w sytuacji, gdy w trakcie pracy niezbędna jest modyfikacja wydatków, umożliwia porównanie kosztów pierwotnego projektu z kosztami zmienionego projektu,

• kosztorys powykonawczy tworzony jest po zakończeniu prac budowlanych lub remontowych; zawiera pełne i szczegółowe zestawienie wykonanych prac oraz kosztów poniesionych na realizację inwestycji.

Wymagane kompetencje i umiejętności

Kosztorysant musi łączyć wiedzę techniczną z umiejętnościami miękkimi i obsługą technologii. Pracodawcy najchętniej zatrudniają absolwentów budownictwa lub inżynierii środowiska. Jednak solidne technikum budowlane poparte doświadczeniem na budowie również jest doskonałą przepustką do tego zawodu. Wybierając technikum warto więc sprawdzić, czy oferuje możliwość wykonania praktyk w solidnej firmie budowlanej i zdobycie uprawnień, które znacząco wpływają na przyszłe zarobki kosztorysanta.

Kluczowe kompetencje kosztorysanta to:

• umiejętność zarządzania ryzykiem: w czasach niepewności gospodarczej kosztorysant musi śledzić trendy w branży i na tej podstawie przewidywać i oceniać ryzyko finansowe,

• gotowość do ciągłego rozwoju: ze względu na częste zmiany w przepisach (np. Prawo budowlane, PZP), rola ta wymaga nieustannego doskonalenia zawodowego i aktualizacji wiedzy.

Kosztorysant musi też pamiętać, że w tym zawodzie obowiązuje odpowiedzialność cywilno-prawna. Mimo że prawo nie wymaga specjalistycznych uprawnień do wykonywania tego zawodu, kosztorysanci ponoszą pełną odpowiedzialność oraz ewentualne konsekwencje za swoje wyliczenia.

Umiejętności twarde:

• biegłe czytanie rysunku technicznego,

• znajomość technologii robót,

• znajomość KNR (Katalogów Nakładów Rzeczowych).

Umiejętności miękkie:

• analityczne myślenie i skrupulatność: pomyłka o jedno zero lub złe przeliczenie jednostek (metry bieżące na kwadratowe) może kosztować firmę utratę kontraktu lub ogromne straty finansowe,

• odporność na stres.

Narzędzia pracy

Na rynku liczy się znajomość konkretnego oprogramowania.

• Norma (wersje PRO i EXPERT): znajomość "Normy" to najczęstszy wymóg w ogłoszeniach o pracę,

• BIMestiMate (dawniej Zuzia): łączy tradycyjne kosztorysowanie z nowoczesną technologią BIM (modelowanie 3D),

• Rodos: program ceniony za przejrzystość i szybkość działania, często wybierany przez mniejsze firmy wykonawcze,

• Excel: mimo specjalistycznych programów, arkusz kalkulacyjny to wciąż potężne narzędzie do szybkich analiz porównawczych i raportowania.

• BIM (Building Information Modeling): nowoczesne kosztorysowanie (tzw. 5D) polegające na automatycznym zaciąganiu ilości materiałów bezpośrednio z trójwymiarowego modelu budynku.

Zarobki i perspektywy rozwoju

Kosztorysant to zawód stabilny i zazwyczaj dobrze płatny. Praca odbywa się głównie w biurze, co jest dużą zaletą dla osób zmęczonych delegacjami i warunkami atmosferycznymi na budowie. Niektóre firmy wprowadzają też pracę hybrydową - częściowo z biura, częściowo w ramach home office.

Zarobki na stanowisku kosztorysanta budowlanego według raportów płacowych Hays i Devire:

• mediana wynagrodzeń: 7 910 zł brutto,

• zarobki rynkowe: połowa specjalistów otrzymuje pensję w przedziale od 6 540 zł do 9 500 zł brutto,

• najwyższe płace: 25% najlepiej opłacanych ekspertów może liczyć na kwoty przekraczające 9 500 zł brutto.

Potencjalna ścieżka kariery:

• młodszy kosztorysant (asystent): uczy się robienia przedmiarów, pracuje pod okiem specjalisty,

• samodzielny kosztorysant: ponosi pełną odpowiedzialność za wycenę projektów,

• kierownik działu ofertowania: zarządza zespołem kosztorysantów i strategią przetargową firmy.

Doświadczeni specjaliści często otwierają własną działalność gospodarczą i pracują zdalnie dla biur projektowych i firm wykonawczych z całej Polski.