Inżynier BMS

Czego najbardziej boją się kierowcy pojazdów z napędem elektrycznym? Rozładowania baterii na trasie. Nie bez powodu fora użytkowników pełne są napomnień, że do każdej podróży samochodem elektrycznym trzeba się dobrze przygotować. Zaplanować trasę, zlokalizować ładowarki i ruszać autem z naładowaną baterią. I to właśnie modyfikowaniem i udoskonalaniem baterii, w tym tych napędzających auta elektryczne, zajmuje się inżynier BMS.

Zadania

Zawód inżyniera BMS to profesja wyjątkowo odporna na kryzysy, napędzana procesem elektryfikacji i globalnymi regulacjami. Wymaga ciągłej nauki, zrozumienia skomplikowanych norm bezpieczeństwa, a także gotowości do wyjazdów w delegacje (najlepsze projekty skupione są wokół Wrocławia, Krakowa i Gdańska). Wysokie wymagania rekompensują jednak znakomite warunki finansowe oraz poczucie realnego wpływu na technologiczny kształt nowej ery mobilności.

Inżynier BMS jest architektem bezpieczeństwa i wydajności, zajmuje się "mózgiem" akumulatora trakcyjnego. System ten monitoruje parametry każdego ogniwa w czasie rzeczywistym, zapobiegając stanom niebezpiecznym, takim jak niekontrolowany wzrost temperatury (thermal runaway), przeładowanie czy nadmierne rozładowanie. Inżynierowie projektują skomplikowaną logikę estymacji takich parametrów jak stan naładowania (SoC), stan zdrowia baterii (SoH) czy dostępna moc chwilowa (SoP).

Multidyscyplinarne kompetencje i umiejętności

Inżynier BMS powinien łączyć wiedzę z dziedziny elektrochemii, inżynierii systemów wbudowanych oraz rygorystyczne normy bezpieczeństwa.

Czego wymaga rynek?

• znajomość metodologii Model-Based Design (MBD),

• biegłość w środowiskach MATLAB i Simulink: tworzenie wirtualnych prototypów systemów sterowania, symulacji i generowanie kodu C dla systemów wbudowanych,

• znajomość systemów wbudowanych i sieci: programowanie w języku C lub C++ na mikrokontrolerach (np. Infineon AURIX, NXP),

• znajomość protokołów sieciowych pojazdów: CAN/CAN FD, LIN oraz protokołów diagnostycznych UDS,

• zaawansowana wiedza z dziedziny fizyki (rozumienie fizyki ogniw litowo-jonowych, zjawiska histerezy napięcia czy wpływu temperatury na rezystancję),

• obsługa aparatury laboratoryjnej: oscyloskopów, zasilaczy czy testerów bateryjnych (HIL).

Certyfikaty

Branża motoryzacyjna operuje w reżimie ekstremalnie wysokich standardów bezpieczeństwa, co wynika z bezpośredniego zagrożenia życia pasażerów w przypadku awarii. Sam dyplom inżynierski to za mało, dlatego pracodawcy poszukują konkretnych certyfikacji:

• ISO 26262: znajomość normy bezpieczeństwa ISO 26262 (międzynarodowy standard określający zasady bezpieczeństwa funkcjonalnego dla systemów elektrycznych i elektronicznych w pojazdach drogowych) oznacza, że inżynier rozumie, jak identyfikować i minimalizować zagrożenia dla pasażerów. Potrafi klasyfikować ryzyko według poziomów ASIL (Automotive Safety Integrity Level – od najniższego A do najwyższego D), z których systemy BMS najczęściej otrzymują najwyższe rygory ASIL C lub D,

• ASPICE: rozumienie metodyki ASPICE (traceability, analiza ryzyka FMEA/FTA) potwierdza, że inżynier umie pracować zgodnie z tzw. modelem V (V-model), który wymaga rygorystycznego testowania oprogramowania na każdym etapie jego warstwy. Potrafi prześledzić i udokumentować drogę od ogólnego wymagania klienta, przez architekturę systemu, aż po konkretną linijkę kodu i wynik jej testu jednostkowego,

• Functional Safety Professional (FSP): imienny, prestiżowy certyfikat wydawany przez uznane organizacje, takie jak TÜV SÜD lub Vector. Formalne potwierdzenie znajomości normy ISO 26262. W branży automotive ten certyfikat często liczy się bardziej niż sam stopień naukowy. Otwiera drogę do awansu na wyższe stanowiska,

• AUTOSAR: znajomość standardu architektury AUTOSAR jest niezbędna do integracji BMS z innymi sterownikami w pojeździe. Ceniony jest np. certyfikat Vector Certified Embedded Engineering Partner (CEEP).

Jak wejść do zawodu?

Podstawą są studia wyższe na kierunkach takich jak elektrotechnika, mechatronika, automatyka i robotyka, elektronika lub informatyka techniczna. Warto brać udział w projektach naukowych, takich jak Formula Student, czy pracach kół naukowych, które współpracują z firmami z branży (LG Energy Solution, ZF itd.).

Kolejnym krokiem są płatne staże i programy graduate (trwające 6-18 miesięcy), podczas których młodzi adepci zaczynają od testów walidacyjnych, obsługi stanowisk HIL i wsparcia dokumentacji technicznej.

Ścieżka kariery

Kariera inżyniera BMS jest progresywna i bardzo uporządkowana:

1. junior (0-2 lata): wsparcie przy projektowaniu w Simulinku, testy jednostkowe (MIL/SIL) i pomiary w laboratorium pod okiem mentora,

2. specialist (2-5 lat): przejmowanie odpowiedzialności za konkretne moduły (np. algorytmy balansowania ogniw), współpraca z dostawcami i prowadzenie analiz FMEA,

3. senior / tech lead (5-10 lat): projektowanie całej architektury oprogramowania, wybór topologii sprzętowej i reprezentowanie zespołu na audytach bezpieczeństwa przed klientami,

4. system architect / principal (10+ lat): kreowanie strategii technologicznej (np. wdrażanie bezprzewodowych systemów wBMS), optymalizacja kosztów BOM oraz kształtowanie standardów w komitetach normalizacyjnych.

Zarobki

Polska stała się europejskim hubem technologii bateryjnych (m.in. dzięki LG we Wrocławiu, Northvolt w Gdańsku czy centrom R&D Aptiv i ZF).

Zarobki brutto inżynierów BMS dorównują stawkom w sektorze IT:

• junior: 7500-11 000 zł,

• mid /specialist: 12 000-18 000 zł,

• senior: 18 000-28 000 zł,

• lead / architect: 28 000-45 000+ zł.

Doświadczeni inżynierowie coraz częściej wybierają kontrakty B2B, gdzie stawki dzienne mogą przekraczać 1500–2500 zł netto.

Na rynkach zagranicznych, np. w Niemczech, zarobki seniorów wynoszą od 85 000 do 130 000 EUR rocznie, a w Dolinie Krzemowej w USA eksperci mogą liczyć na stawki przekraczające 165 000 dol. rocznie. Należy jednak brać pod uwagę kryzys w branży automotive w Europie, związany z zalewem rynku przez auta elektryczne z Chin.