Lean Management - filozofia i system zarządzania projektami, którego głównym celem jest optymalizacja działań i minimalizacja marnotrawstwa. Wywodzi się z przemysłu motoryzacyjnego, ale sprawdza się w wielu branżach i sektorach przemysłu, np. w inżynierii, budownictwie i R&D. Pozwala na zwiększenie wydajności, jakości i innowacyjności.
Lean Management wywodzi się z Systemu Produkcyjnego Toyoty (TPS) i przemysłu motoryzacyjnego. Opiera się na przekonaniu, że problemy operacyjne i technologiczne można rozwiązywać poprzez optymalizację strumienia wartości. System ten bazuje na pięciu kluczowych zasadach:
określenie wartości (value): zrozumienie, za co klient jest gotowy zapłacić. W technologii może to być konkretna funkcja oprogramowania lub niezawodność maszyny, a nie tylko parametry techniczne,
mapowanie strumienia wartości (value stream): identyfikacja wszystkich kroków procesu i eliminacja tych, które nie dodają wartości. W inżynierii często ujawnia to, że nawet 90% czasu cyklu to czynności zbędne, jak oczekiwanie na decyzje czy poprawki,
przepływ (flow): zapewnienie płynnego ruchu zadań bez zatorów i opóźnień. Wymaga to likwidacji silosów kompetencyjnych i tworzenia zespołów interdyscyplinarnych,
system Pull (pull): dostarczanie produktów i usług tylko wtedy, gdy jest na nie zapotrzebowanie (np. system "Just-in-Time"),
doskonałość (perfection): ciągłe doskonalenie (Kaizen) i dążenie do całkowitej eliminacji błędów.
Zastosowanie Lean w karierze technicznej
Znajomość Lean Management dostarcza narzędzi do rozwiązywania złożonych problemów systemowych.
Sprawdza się np. w branży budowniczej czy R&D.
Inżynieria i projektowanie produktu (R&D)
W tradycyjnym podejściu inżynierowie często szybko wybierają jedno rozwiązanie i próbują je dopracować (Point-Based Design). Lean wprowadza koncepcję Set-Based Concurrent Engineering (SBCE). Polega ona na tym, że zamiast wybierać jedno rozwiązanie na początku, zespoły rozwijają równolegle wiele opcji i stopniowo eliminują słabsze w oparciu o dane i testy. Koncepcja ta pozwala uniknąć kosztownych zmian w późnych fazach projektu i sprzyja innowacyjności, ponieważ decyzje są podejmowane w "ostatnim odpowiedzialnym momencie", gdy wiedza o produkcie jest największa.
Zarządzanie jakością i produkcją
W systemie lean niezawodność procesów zapewniają konkretne narzędzia:
Poka-Yoke (ochrona przed popełnieniem błędu): to technika projektowania rozwiązań w taki sposób, aby popełnienie błędu było niemożliwe. Przykładem są kształty wtyczek USB (pasują tylko w jedną stronę) czy automatyczne walidatory w formularzach internetowych,
5S: metoda organizacji miejsca pracy (sortowanie, systematyka, sprzątanie, standaryzacja, samodyscyplina), która w branży technicznej przekłada się na bezpieczeństwo i redukcję awarii maszyn.
Korzyści dla branży technicznej
Badania i testy wykazały, że wdrożenie systemu lean w przedsiębiorstwach i fabrykach prowadzi do:
zwiększenia produktywności i redukcji stresu dzięki eliminacji ośmiu rodzajów marnotrawstwa (nadprodukcja, oczekiwanie, zbędny ruch, niewykorzystany talent),
lepszej współpracy,
zwiększenia zaangażowania i otwartości na innowacje,
mierzalności wyników.
Dla inżyniera znajomość Lean oznacza umiejętność widzenia całego systemu, a nie tylko jego wycinka.