Uprawnienia budowlane to formalne potwierdzenie kompetencji inżynierów i architektów do podejmowania decyzji technicznych i prawnych, które bezpośrednio wpływają na bezpieczeństwo konstrukcji. Pozwalają one na pełnienie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (np. kierownik budowy, projektant, inspektor nadzoru).
Zdobycie uprawnień budowlanych pozwala na pełnienie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (np. kierownik budowy, projektant, inspektor nadzoru). Uprawnienia te otwierają drogę do wyższych zarobków i pozwalają na założenie własnej działalności gospodarczej (biura projektowego lub firmy wykonawczej).
Jak je zdobyć? Droga może wydawać się żmudna, ale jest zdecydowanie warta wysiłku.
Kto może zdobyć uprawnienia budowlane?
Zdobycie uprawnień budowlanych to dwuetapowe postępowanie kwalifikacyjne prowadzone przez właściwą izbę samorządu zawodowego, które kończy się egzaminem państwowym. Uprawnienia nadawane są w formie decyzji administracyjnej i upoważniają do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (projektowania lub kierowania robotami).
Aby ubiegać się o uprawnienia, trzeba spełnić dwa podstawowe warunki: posiadać odpowiednie wykształcenie i odbyć praktykę zawodową.
Ważne: po złożeniu podania o przystąpienie do egzaminu państwowego odpowiednia Izba sprawdza zgodność dyplomu z wykazami ustawowymi. Wykształcenie uznaje się za odpowiednie, jeśli nazwa kierunku jest zgodna z wykazem w rozporządzeniu, lub suplement do dyplomu potwierdza, że co najmniej 1/3 programu studiów (punktów ECTS lub godzin) obejmuje wiedzę z zakresu danego kierunku.
Wymogi różnią się w zależności od rodzaju uprawnień (do projektowania, do kierowania robotami lub obu naraz) oraz ich zakresu (bez ograniczeń lub w ograniczonym zakresie).
Wykształcenie:
uprawnienia bez ograniczeń: wymagany jest tytuł magistra inżyniera (II stopień studiów) na kierunku odpowiednim dla danej specjalności,
uprawnienia ograniczone: często wystarczy tytuł inżyniera (I stopień studiów) na kierunku odpowiednim lub magistra na kierunku pokrewnym,
technicy: mogą ubiegać się o uprawnienia w ograniczonym zakresie do kierowania robotami budowlanymi.
Dostępne specjalności:
konstrukcyjno-budowlana (najpopularniejsza),
architektoniczna (podlega Izbie Architektów RP),
inżynieryjna: drogowa, mostowa, kolejowa, hydrotechniczna, wyburzeniowa,
instalacyjna: sanitarna (wod-kan, HVAC), elektryczna, telekomunikacyjna.
Proces zdobywania uprawnień
Droga do zdobycia uprawnień budowlanych jest ściśle sformalizowana i nadzorowana przez Polską Izbę Inżynierów Budownictwa (PIIB) lub Izbę Architektów RP (IARP).
Odbycie praktyki zawodowej
Po ukończeniu studiów (lub po 3. roku i zaliczeniu odpowiednich przedmiotów) trzeba zarejestrować Książkę Praktyki Zawodowej w okręgowej izbie zawodowej. Czas trwania praktyk zależy od rodzaju uprawnień. Dla uprawnień do kierowania robotami bez ograniczeń to zwykle 1,5 roku pracy na budowie. Dla uprawnień łączonych (projektowanie + wykonawstwo) może to być nawet 2,5 roku (rok w biurze + 1,5 roku na budowie). Praktyki muszą odbywać się pod okiem osoby posiadającej już odpowiednie uprawnienia.
Złożenie dokumentów
Po skończeniu praktyk trzeba złożyć wniosek do Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej. Dokumenty, które trzeba dostarczyć podczas składania wniosku, to: odpis dyplomu, książka praktyk (lub oświadczenie opiekuna) oraz życiorys zawodowy.
Egzamin pisemny
To test jednokrotnego wyboru. Pytania dotyczą Prawa budowlanego, BHP, KPA i przepisów techniczno-budowlanych. Trzeba uzyskać 75 proc. poprawnych odpowiedzi, aby zdać. Przykładowe pytania egzaminacyjne można znaleźć na stronie Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa.
Egzamin ustny
Po zdaniu testu kandydaci przystępują do części ustnej. Trzeba wylosować zestaw pytań (zwykle obejmujący: pytanie z przepisów prawa, pytanie techniczne ze specjalności oraz omówienie wybranego fragmentu z praktyki).
Wpis na listę członków Izby
Po zdaniu egzaminu kandydat otrzymuje decyzję administracyjną. Aby legalnie wykonywać zawód, konieczne są jeszcze dwa kroki:
wpis do centralnego rejestru (CRUB): Prowadzony przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
wpis na listę członków izby: Właściwej izby samorządu zawodowego (np. Izby Inżynierów Budownictwa).
Ile to kosztuje?
Koszty egzaminów są ustalane przez Izby i mogą ulegać drobnym zmianom. Należy przygotować się na wydatek rzędu kilku tysięcy złotych. Poniżej przykładowe stawki dla uprawnień wykonawczych (bez ograniczeń, stan na 27 stycznia 2026 roku):
opłata za postępowanie kwalifikacyjne: ok. 1300-1400 zł, płatne przy składaniu dokumentów,
opłata za egzamin (pisemny + ustny): ok. 1300-1400 zł, płatne przed egzaminem,
opłata za ponowny egzamin: ok. 700-900 zł (w przypadku niezdania za pierwszym razem),
wpisowe do Izby: ok. 100-200 zł, jednorazowo po zdaniu egzaminu,
roczna składka członkowska + OC: ok. 50-600 zł / rok w zależności od specjalności.
Wymagane umiejętności i kwalifikacje
Egzamin to nie tylko formalność – sprawdza on gotowość do brania odpowiedzialności za życie i zdrowie ludzi oraz mienie o dużej wartości.
Wiedza, wymagana na egzaminie, obejmuje znajomość ustawy Prawo budowlane, Kodeksu Postępowania Administracyjnego (KPA), a także biegłą umiejętność analizy dokumentacji projektów budowlanych, a także specjalistyczną wiedzę z zakresu fizyki budowli, statyki, materiałoznawstwa i technologii robót.
Podstawa prawna
Proces reguluje Prawo budowlane oraz Rozporządzenie z dnia 29 kwietnia 2019 r. w sprawie przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.
Więcej informacji można znaleźć na stronach Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa oraz Izby Architektów RP.